Obsesif kompülsif bozukluk psikiyatrik bir hastalık olup takıntılı düşünce ve dürtüler anlamına gelen obsesyon ile yineleyici zihinsel eylemler ve davranışlar anlamına gelen kompulsiyon davranışlarının bir arada olduğu hastalıktır. Psikiyatri uzmanları tarafından her türlü ilaç tedavisinin uygulanmasına rağmen dirençli olan vakalarda beyin pili yöntemi alternatif bir tedavi olarak uygulanabilmektedir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Nedir?

Obsesif kompülsif bozukluk psikiyatrik bir hastalık olup takıntılı düşünce ve dürtüler anlamına gelen obsesyon ile yineleyici zihinsel eylemler ve davranışlar anlamına gelen kompulsiyon davranışlarının bir arada olduğu hastalıktır. Mantık dışı olduğu bilindiği halde tekrar tekrar zihni meşgul eden ve kontrol altına alınamayan takıntıların sebep olduğu dürtüyü bastırmak amacıyla bazı hareketleri defalarca yapmak şeklinde seyreden bir psikiyatrik bozukluktur.

Obsesif Kompülsif Bozukluk (OKB), kişinin istenmeyen düşünceler, dürtüler veya imgeler (obsesyonlar) ve bu obsesyonlara tepki olarak geliştirdiği tekrarlayan davranışlar veya zihinsel eylemler (kompulsiyonlar) ile karakterize edilen bir anksiyete bozukluğudur. Bu obsesyonlar ve kompulsiyonlar, kişinin günlük yaşamını önemli ölçüde etkileyebilir, sıkıntıya ve işlev kaybına neden olabilir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Türleri ve Belirtileri

Obsesyonlar

• Kirlenme veya bulaşma korkusu
• Şüphe ve belirsizlik
• Düzen ve simetri ihtiyacı
• Saldırgan veya cinsel içerikli düşünceler
• Dini veya ahlaki konularla ilgili takıntılar

Kompulsiyonlar

• El yıkama, temizlik veya dezenfekte etme
• Kontrol etme, sayma veya tekrarlama
• Düzenleme ve sıralama
• Zihinsel ritüeller (dua etme, sayma)
• Kaçınma davranışları

Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedenleri

OKB'nin kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, aşağıdaki faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir:

Obsesif Kompulsif Bozukluk Tanısı Nasıl Konur?

Obsesif kompülsif bozukluğun teşhisi için herhangi bir laboratuvar testi söz konusu değildir. Konusunda uzman bir psikiyatrist tarafından hastanın davranışları izlemeye alınır ve belirtiler değerlendirilerek hastalık teşhis edilir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Tedavisi

OKB tedavisinde en etkili yöntemler şunlardır:

Obsesif Kompulsif Bozukluk'da Derin Beyin Stimülasyonu (DBS)

Tedaviye dirençli OKB vakalarında, Derin Beyin Stimülasyonu (DBS) adlı cerrahi bir yöntem düşünülebilir. DBS, beyindeki belirli hedeflere elektrotlar yerleştirilerek ve bu elektrotlar aracılığıyla beyne elektriksel uyarılar gönderilerek çalışır. DBS, OKB semptomlarını önemli ölçüde azaltabilir ve yaşam kalitesini artırabilir.

DBS'nin Avantajları

• İlaç tedavisine yanıt vermeyen hastalarda etkili olabilir.
• Semptomlarda hızlı ve anlamlı bir iyileşme sağlayabilir.
• Ayarlanabilir ve sonuca odaklıdır.

Obsesif Kompulsif Bozukluk ile Yaşamak

OKB, zorlu bir durum olabilir, ancak tedavi ile yönetilebilir ve üstesinden gelinebilir. BDT, ilaç tedavisi ve DBS gibi seçenekler, OKB'li bireylerin semptomlarını kontrol altına almasına ve daha tatmin edici bir yaşam sürmelerine yardımcı olabilir.

Obsesif düşünceler ve bu düşünceleri yatıştırmak için yapılan kompülsif davranışlar, kişinin iş, aile ve sosyal hayatını zorlaştırabilir. OKB'nin etkisi bireyden bireye değişmekle birlikte, birçok insanın yaşam kalitesini önemli ölçüde düşürebilir.

Obsesif Kompulsif Bozukluğun Günlük Yaşam Üzerindeki Etkileri

OKB semptomları yaşayan kişi günlük işlerini zorlaştırarak, kendine olan güvenini de olumsuz etkileyebilir. İş ve okul hayatında zorluklar yaşar. Kişinin konsantre olmasını zorlaştırarak zamanının verimli kullanamamasına sebebiyet verir. Bu da zamanla kişinin iş ya da eğitim hayatında performansını düşürür.

Obsesif Kompulsif Bozukluk ile Başa Çıkma Yöntemleri

Takıntılı düşüncelerle yüzleşmek en sık kullanılan yöntemlerden biridir. Kaygının gelmesine izin vermek, onu gidermek yerine kaygı ile kalmaya çalışmak, bir noktadan sonra kaygılarınızı ve takıntılı düşüncelerinizi tanımanızı ve onlarla daha iyi baş edebilmenizi sağlayacaktır.

Obsesif Kompulsif Bozukluk ve Anksiyete Arasındaki İlişki

OKB ve anksiyete birbirini etkileyen iki ruhsal bozukluk olarak bilinir. Obsesif kompülsif bozuklukta sürekli tekrarlayan düşünceler bulunur. Bu durum ilerlediğinde ise yoğun anksiyeteye neden olabilir.

OKB bir şey yaptırır. Buna da kompulsiyon denir. Anksiyeteden en önemli farkı budur. Eğer anksiyeteniz varsa OKB'nizin olma olasılığı artar. Çünkü OKB ile anksiyete aynı genetik kökene sahiptir. OKB, biraz daha şüpheye dayalıdır ve anksiyeteden fazlasıdır.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Ne Kadar Yaygındır?

Yapılan araştırmalar, nüfusun yaklaşık %2,3'ünün veya her 40 kişiden 1'inin yaşamları boyunca OKB geliştireceğini ve herhangi bir 12 aylık dönemde insanların %1,2'sinin OKB'ye sahip olduğunu göstermektedir.

Obsesif Kompulsif Bozukluğun Sosyal Hayat Üzerindeki Etkileri

Obsesif kompülsif bozukluk (OKB), kişilerin sosyal hayatlarına adapte olmasında çeşitli zorluklar yaşamasına neden olabilir. OKB'nin sebep olduğu obsesyonlar ve kompulsiyonlar, kişinin günlük yaşamını etkileyerek ve ilişkilerinin bozulmasına yol açabilir.

• İlişkilerde zorluklar yaşar. Yakın çevredekiler, kişinin davranışlarını anlamakta zorluk çekerek çatışmaların oluşmasına neden olabilir.
• Sosyal izolasyon yaratır. Sosyal ortamlarda bu düşünce ve davranışların tetiklenmesinden korkan kişiler insanlarla bir arada olmaktan kaçınarak yalnızlığı tercih eder.
• Özgüven kaybına neden olur.
• İş ve okul hayatında zorluklar yaşar. Günlük yaptığı faaliyetlerde güçlük çeker.